Bovendien bestaat een aanzienlijk deel van de plannen uit het doorrollen van reeds bestaande stimuleringsmaatregelen: tot een sterke extra groeiimpuls komt het dus niet. Daarnaast heeft de centrale bank (de Fed) tot nu toe geen nieuwe maatregelen aangekondigd om de economie vlot te trekken. Hoewel wij verwachten dat de Fed bij blijvende zwakte wederom in actie zal komen, valt wel op dat het vorige stimuleringspakket weinig heeft betekend voor de economie als geheel.

Europa: schuldencrisis regeert
In vergelijking met de VS zijn de groeivooruitzichten voor Europa zelfs nog wat ongunstiger. De Europese economie leunt zwaar op de exportmotor, die door de groeivertraging elders in de wereld langzamer begint te draaien. Binnenlandse bestedingen groeien nauwelijks, terwijl de politiek en de ECB hun handen vol hebben aan het bestrijden van de eurocrisis. Hierbij wordt duidelijk gekozen voor het op orde brengen van het huishoudboekje van de diverse landen. Hoewel dit op de langere termijn een juiste beleidskeuze kan zijn, kan het op korte termijn juist averechts werken. Overigens is dat nog niet eens het echte probleem: het grootste gevaar schuilt hem in het gebrek aan daadkracht en overeenstemming tussen de verschillende politici, of tussen de regeringsleiders en de ECB. Waar de politici krampachtig blijven beweren dat Griekenland de problemen zelf zal oplossen, hebben de financiële markten reeds een voorschot genomen op het komende faillissement. Per saldo vinden we Europa een onaantrekkelijke regio om in te beleggen. Bovendien kan de euro verder dalen als de crisis verergert.

Japan: ook hier zwakkere cijfers
De stroom positief nieuws uit Japan lijkt ook weer te zijn opgedroogd. De meest recente cijfers laten zien dat de industriële sector weer wat verzwakt, deels als gevolg van de groeivertraging in de belangrijkste afzetgebieden (de VS en China), deels door de verdere stijging van de Japanse yen. Of de nieuwe premier Yoshihiko Noda –de zesde in vijf jaar tijd- veel kan veranderen aan de patstelling waarin de Japanse politiek is beland, valt te bezien. Per saldo vinden wij de risico-rendementverhouding voor Japan niet echt gunstig.

Opkomende markten: afkoeling naar gezonde groei
Ook de opkomende landen laten zwakkere cijfers zien, hoewel zwakker in dit geval wel tussen aanhalingstekens moet worden geplaatst. Zo groeide de Indiase economie in het tweede kwartaal met 7,7%, bleef de Chinese groei op 9,5% steken en kwam de groei in Brazilië uit op 3,1%. Dit laatste groeicijfer was dusdanig laag dat de centrale bank van Brazilië de rente zelfs onverwacht verlaagde. Per saldo blijven de groeivooruitzichten voor de opkomende landen het gunstigst: er zijn bijna geen problemen met te hoge (overheids)schulden, de bankensector is relatief gezond en ook de jongere bevolkingsopbouw is gunstig voor toekomstige groei. Overigens zullen bij aanhoudende onrust ook de aandelenmarkten in de opkomende markten onder druk komen.

Obligatiemarkten volop in beweging
De aanhoudende crisis in de eurozone en de tegenvallende groeicijfers elders in de wereld hebben ertoe geleid dat de kapitaalmarktrentes in de grote geïndustrialiseerde landen naar nieuwe records zijn gedaald. De perifere Europese landen vormen hierop uiteraard een uitzondering, hier is de kapitaalmarktrente juist gestegen.

Lukas Daalder
Senior beleggingsstrateeg Robeco

Het team van beleggingsstrategen van Robeco houdt zich dagelijks bezig met de ontwikkelingen op de financiële markten. Macro-economische cijfers als inflatie, rente en economische groei, maar ook technische analyse en fundamentele en kwantitatieve aspecten zoals waardering en winstontwikkeling zijn van invloed op onze verwachtingen voor de financiële markten.
Sluitingsdatum tekst: 12-09-2011