De tweede stap waaraan gewerkt wordt, is het vergroten van de EFSF. Over de uitwerking hiervan zijn diverse geruchten. Eén daarvan is om de obligaties die het EFSF opkoopt als onderpand te verstrekken om geld bij te lenen, waardoor het EFSF per saldo nog meer obligaties kan opkopen (en die weer in onderpand kan geven om weer meer geld bij te lenen). Het is echter onzeker of de beleidsmakers het over een dergelijke stap eens kunnen worden.

Minder acuut, maar voor de lange termijn des te belangrijker, zijn maatregelen die genomen moeten worden als landen gebruik maken van financieringsfaciliteiten als het EFSF, de opvolger ESM of bijstand krijgen van de ECB. Dat is een teken van zwakte, en dan is financiële steun niet het enige wat noodzakelijk is. Dan moet er ook worden ingegrepen in de structuur van die economie om de concurrentiekracht te vergroten.

Kortom, de markt wacht in spanning af. Ondertussen is de onrust op de financiële markten enigszins verdwenen omdat de gedachten waar de meeste beleidsmakers naartoe willen de markt wel aanspreekt. Tegelijkertijd kunnen beleggers zich slecht voorstellen dat onder deze hoge druk beleidsmakers niet met een oplossing over de brug komen. Tot nu toe hebben ze dat altijd gedaan, zij het in kleine stappen in een laat stadium.

Tot slot, de economische cijfers vielen de afgelopen week mee. Verrassend was de toename van de industriële productie in de eurozone. Die steeg 5.3% op jaarbasis, meer dan de geraamde 2.3%. In de VS houden de economische mee- en tegenvallers elkaar voor het eerst sinds april 2011 weer in evenwicht, zo bleek uit de Amerikaanse ‘verrassingsindex’ van Citigroup. Zover is het in de eurozone nog niet. Onder invloed van de schuldencrisis overheersen hier nog de tegenvallers zodat we niet te veel mogen afleiden uit de meevaller van de afgelopen week. De komende week staat in het teken van de winstcijfers van het bedrijfsleven over het derde kwartaal en uiteraard spelen ontwikkelingen rond de schuldencrisis een belangrijke rol.


Ronald Doeswijk
Hoofdstrateeg van Robeco