Ons pensioen wordt niet langer alleen bepaald door de vaste spelers aan tafel. De buitenlandse invloed op ons Hollandse stelsel neemt toe.
Pensioen is een veelbesproken onderwerp. De discussie concentreert zich daarbij wel erg op ons eigen land, signaleerde Jacqueline Lommen, vicepresident Pensioenen bij Robeco, tijdens de vorige week gehouden Pensioentop 2011, georganiseerd door NPN (Nederlands Pensioen en beleggingsnieuws). Lommen noemde het pensioenstelsel een “ogenschijnlijk overzichtelijk geheel met terugkerende thema’s, bekende partijen en gevestigde belangen”.
Wie beter kijkt ziet volgens haar echter dat de pensioenregeling steeds meer wordt beïnvloed door buitenlandse partijen. En die gaan het werk van de pensioenbestuurders en rechten van pensioengerechtigden in de komende jaren veranderen. Veranderingen die volgens Lommen kunnen helpen om de problemen binnen het Nederlandse pensioenstelsel op te lossen. Lommen weet waar ze het over heeft: ze deed ervaring op bij internationale pensioenconsultants en was als toezichthouder bij DNB gedetacheerd bij de Europese pensioenautoriteit EIOPA. Bij de laatste was ze nauw betrokken bij het ontwikkelen van de IORP’s (instititions for occupational retirement provision), in Nederland sinds enige tijd bekend in de vorm van de premiepensioeninstelling (PPI).
Boardroom issue
De internationale invloed volgt uit zowel marktwerking als EU-regels. Pensioen is een boardroom issue geworden, zegt Lommen. In plaats van personeelszaken kijkt nu de Raad van Bestuur naar de kosten die met werknemerspensioenen zijn gemoeid. Met name in vergelijking met landen als de Verenigde Staten en Groot-Brittannië vormen de Nederlandse pensioenregelingen een grote kostenpost op de balans. In internationale bedrijven zal men toch de kosten gaan vergelijken, zo is de ervaring van Lommen. De riante pensioentoezeggingen in Nederland springen er dan uit. “Het is de ervaring dat buitenlanders ons pensioensysteem, dat gebaseerd is op de uitkeringen in plaats van op de premie-inleg, ingewikkeld en vooral duur vinden.”
Zij verwacht dat op basis hiervan maatregelen worden doorgevoerd om meer in lijn met de andere landen te komen. Lommen: “Niet in de laatste plaats omdat de pensioentoezeggingen, waaraan de werkgevers flink bijdragen, niet erg worden gewaardeerd door de werknemers in Nederland. Nederlandse werknemers hebben geen idee hoeveel hun bedrijf bijdraagt aan de pensioenregeling. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld leeft de pensioenbijdrage van de werkgever veel meer.”
Over deze alternatieve regelingen kunnen Nederlandse pensioenfondsen volgens de pensioenexpert nog veel leren van de buitenlandse werkgevers en pensioenfondsen. “Zo hebben ze veel meer ervaring met oplossingen op basis van beschikbare premieregeling, Defined Contribution [DC].”
De DC-regelingen zorgen door de vaste premie voor stabiele en voorspelbare pensioenuitgaven voor de werkgever.
Geen bedreiging
Lommen ziet de verandering niet als een bedreiging. “De kunst is om het goede uit ons stelsel te bewaren en de best practices uit het buitenland over te nemen.”
Daarvoor hoeven de pensioenbestuurders niet over de grens te kijken. De komst van de premiepensioeninstelling (PPI) maakt grensoverschrijdende activiteiten van pensioenaanbieders makkelijker. Daarmee betreden ook buitenlandse partijen de Nederlandse markt, en dan gaat het niet alleen om financiële aanbieders. Naast Deutsche Bank en verzekeraar Swisslife hebben ook bedrijven als Nestlé, olieconcern BP, farmaciebedrijf Pfizer en computerfabrikant Intell een PPI opgericht. Binnen PPI’s worden pensioenregelingen uitgevoerd, gebaseerd op de beschikbare premieregeling.
Robeco zelf kwam enkele maanden geleden ook naar de markt. Inmiddels heeft onder andere diervoederfabrikant Nutreco de pensioenopbouw in deze PPI ondergebracht.
Lommen is enthousiast over de nieuwe mogelijkheden. “In deze pijler in ons pensioenstelsel in Nederland zullen op termijn pensioenfondsen en PPI’s naast elkaar opereren. Twee modellen die elkaar goed aanvullen.”
Heeft u vragen met betrekking tot PPI dan kunt u deze hieronder stellen.