Zoals we hebben gezien in de afgelopen jaren, kan de beleggingsvraag bij een vrij constant aanbod van goud grote uitslagen in de goudprijs veroorzaken. Vanuit ETFs is er sinds 2004 een vraag van grofweg 200-300 ton per jaar (met 2009 een uitschieter van 600 ton) en sinds het tweede kwartaal van 2008 groeien de goudreserves bij onder andere centrale banken ook met 200-300 ton per jaar. Tot dat kwartaal zijn de goudreserves decennialang gekrompen.

Om een inschatting te maken over de toekomstige goudvraag en daarmee de goudprijs zou het helpen als je het economische toekomstscenario zou weten en je een waarderingsoordeel kan vellen. Wat betreft de economie geldt dat de goudvraag is gegroeid omdat door de schuldenberg bij overheden het risico van wanbetaling of inflatie sterk is toegenomen. Beide risico’s verdwijnen niet op korte termijn. Economisch gezien lijkt het dus nog wat vroeg om op een correctie van de sterk opgelopen goudprijs te anticiperen.

Vanuit het oogpunt van waardering kan je twee dingen zeggen. Gecorrigeerd voor inflatie staat de huidige prijs nog maar een procent of tien onder de top van 1980. Een andere manier om tegen goud aan te kijken is om te bepalen hoeveel procent je van het internationale beursgenoteerde bedrijfsleven kan kopen met ‘dit geld dat je niet kan bijdrukken’. Daarvoor heb ik bepaald wat de totale waarde is van het goud boven de grond en dat zet ik vervolgens af tegen de waarde van de MSCI AC World index, het mandje van alle grote bedrijven in de wereld.

Momenteel kan iemand die eigenaar zou zijn van al het goud boven de grond 35% van de wereldindex kopen. Dat is ver beneden de 153% van de piek in 1980 maar ook ver boven de bodem van 6% in 1999. Het is in lijn met het historisch gemiddelde van 37% vanaf 1970. Kortom, goud lijkt op basis van deze maatstaf normaal gewaardeerd. Maar als je kijkt naar de mediaan, de middelste waarneming die niet gevoelig is voor de uitschieters naar boven en beneden, kom je op 24%. Goud lijkt toch wat aan de hoge kant geprijsd. Maar in bijzondere tijden kunnen hele gekke dingen gebeuren zoals we hebben gezien in 1980, dus misschien toch wat vroeg om op een correctie in te spelen.

Maar wellicht moeten goudbeleggers juist hopen op een correctie. De meeste goudbeleggers kopen goud voor een beperkt deel van hun vermogen. Daarmee wordt het een calamiteitenverzekering. Je hebt het op de plank liggen in de hoop er nooit gebruik van te hoeven maken. Ofwel, als de goudprijs volgend jaar twee keer zo hoog staat als nu zou dat betekenen dat we in bizarre tijden leven. Daar worden de meeste mensen niet vrolijk van.

Dan kom ik tot slot met een hele concrete voorspelling. Over twee weken staat de goudprijs 40% lager. Hoe ik tot deze voorspelling kom? Een paar jaar geleden was het tijd voor een gouden ring voor de vrouw des huizes. Het was januari en wij togen naar de sieradenafdeling van een luxe warenhuis. Na 23 ringen hadden wij er eentje gevonden die wij allebei erg mooi vonden, maar hij moest nog iets kleiner gemaakt worden. Bij het afrekenen kregen we 40% korting. Buiten gekomen vertelde ik natuurlijk niet te geloven dat er zoiets bestaat als tijdelijke korting en ik wees op alle kortingsacties bij diverse juweliers, maar vrouwlief bezwoer mij dat je normaal geen korting krijgt. Inderdaad, bij het ophalen van de ring was er geen enkele kortingsactie waar dan ook te bespeuren. Kortom, over twee weken is het weer januari met een goudmarkt waar een correctie plaatsvindt van 40%, sla uw slag.


Deze column van Ronald Doeswijk, Chief Strategist Robeco, verscheen eerder in het FD.