Een in veel opzichten goed moment om stil te staan bij de gebeurtenissen van het afgelopen jaar. En (zelf)reflectie is daar voor velen onmisbaar bij. In de columns van het afgelopen jaar heb ik een aantal thema’s en actuele kwesties behandeld, met als doel de lezer meer inzicht te geven. Inzicht in beleggingskansen, die er ook in moeilijkere tijden zijn. Maar ook inzicht door actuele zaken in een ander perspectief te plaatsen en te relativeren. Datgene wat we hebben meegemaakt kunnen we verklaren en begrijpen, maar de angst voor de toekomst is daarmee niet weggeëbd. Misschien is de toekomst per definitie eng, omdat het ons maar weinig zekerheden biedt. Met een optimistische blik vooruit blijven kijken is het devies.
In ieder geval zal de schuldencrisis ook in 2012 en daarna nog een belangrijk thema blijven. Het Europees noodfonds (EFSF) is nog te beperkt in omvang en het ontbreekt aan coördinatie om te zorgen dat de bankencrisis zich verder uitbreidt. De lapmiddelen die tot nu zijn of worden bedacht tasten de geloofwaardigheid van de politici verder aan. Pas als een echte doorbraak in de besluitvorming over een deugdelijke aanpak van de problematiek - en daar hoort pijn lijden bij - wordt bereikt, zal het issue van de overheids- en bankschulden langzaam aan naar de achtergrond kunnen verschuiven.
Is er nog positief nieuws?
Ja, het bedrijfsleven - met uitzondering van de financiële sector- staat er relatief goed voor. De balansen zijn op orde en bij de grote bedrijven zijn er voldoende middelen in kas. Belangrijk is hoe de massa de toekomstverwachtingen schat; die zijn voor bedrijven immers belangrijk bij het doen van investeringen en het aannemen van personeel. Wereldwijd heerst overeenstemming over een economische groeiverwachting voor volgend jaar van 2,9 procent bij een inflatieschatting van 2,4 procent. Voor de volwassen markten is dit wellicht iets te mooi; voor de eurozone ligt de groeiraming op gemiddeld
1 procent. Voor degenen die beleggen zien als investeren in de toekomst zal ik twee beleggingsklassen kort bespreken.
Aandelen
Hoewel aandelen nu licht ondergewaardeerd zijn, zullen de heftige tijden voor deze categorie nog wel even blijven aanhouden. Aandelen(koersen) reageren sterk op politieke keuzes. Deze zijn lastig te voorspellen, maar zolang de onzekerheid zo groot blijft als nu, zal het sentiment toch mat blijven. In 2012 zouden we een keerpunt kunnen bereiken, als er dan meer duidelijkheid is over een uitweg uit de schuldencrisis. Vanaf dat moment zou het vooruitzicht voor aandelen kunnen verbeteren.
Staatsobligaties
De kapitaalmarktrente heeft nieuwe diepterecords gevestigd in de periode sinds 1900 (in Nederland momenteel circa
2,3 procent). Ervaringen uit het verleden geven aan dat er op middellange termijn een verhoogd risico is op inflatie. Beide redenen betekenen dat hoogwaardige staatsobligaties op termijn onaantrekkelijk zijn om in te beleggen. Bovendien zal blijken dat een periode van slechte rendementen voor deze categorie aanbreekt als de aandacht voor risicovollere beleggingen weer terugkeert.
Voorspoed
Voor een passend einde gaan we terug naar het begin; Kerst, reflectie en optimisme. Het is Kerst 2011, we maken ons op voor een - hopelijk - rustig en vredig feest. Het nieuwe jaar wacht op ons en het is aan ons wat wij daarvan gaan maken. Het hoge woord is er uit: Nederland is in recessie en andere Europese landen kunnen volgen. Dit hoeft echter niet heel lang te duren. En de verwachte economische krimp blijft voor Nederland naar verwachting beperkt tot 0,5 procent. Het jaar 2012 is tevens een verkiezingsjaar, waardoor zich vooral in de Verenigde Staten en in Frankrijk belangrijke veranderingen zouden kunnen gaan voordoen. Het kan opnieuw een spannend jaar worden; niettemin wens ik u een voorspoedig 2012 en een duurzame toekomst.
Anne Zuidema (1952) werkt inmiddels enkele decennia als beleggingsadviseur voor vermogende particulieren, waarvan ruim 14 jaar bij Robeco. Deze column verscheen eerder op DFT.nl.