Ik heb besloten dat op 1 januari 2012 het post-pessimistische tijdperk is begonnen. In de afgelopen decembermaand hebben mensen opnieuw laten zien dat er nog voldoende ruimte in de portemonnees zit. Dure cadeaus werden gekocht, supermarkten boekten enorme omzetten en er was topdrukte op Schiphol. Ook is er weer een recordbedrag - circa EUR 65 miljoen - aan vuurwerk besteed. Geld dat letterlijk in rook is opgegaan. Recentelijk heeft het Sociaal en Cultureel Planbureau een peiling gehouden waaruit blijkt dat 32% van de Nederlanders somberder is geworden over hun financiële toekomst. In gedrag lijken burgers zich niet erg bezig te houden met wat er gaande is op het Europese politiek-economische speelveld. De aanhoudend sombere geluiden komen vooral uit de hoek van enkele economen, de politiek en de media. Mijn idee is dat er ondanks alle negatieve geluiden een voorzichtig optimisme gloort aan de horizon. Al vinden anderen dat optimisten de zaken vaak te rooskleurig zien omdat zij volgens hen de problemen onderschatten. De tijd zal het leren.
Wat zal de beurs gaan doen?
De meeste zakenbanken durven geen voorspelling voor het beursjaar 2012 te doen, lees ik. De beweeglijkheid van de koersen is te groot. Schommelingen van dertig punten op weekbasis maken het onmogelijk om het koersverloop accuraat te voorspellen is de algemene stellingname. Maar wat is eigenlijk de meerwaarde van het voorspellen van een eindejaar stand voor bijvoorbeeld de Amsterdamse beurs? Dat heeft niets met beleggen van doen. Een pre-optimist zou zeggen: ‘’Hoewel markten de komende tijd nog flink beweeglijk kunnen zijn, is de waardering van een aantal gezonde, conservatieve bedrijven momenteel interessant genoeg om geleidelijk aan te gaan investeren.” Beleggen doe je niet voor één jaar. Bovendien moet je gaandeweg dat jaar waarschijnlijk de visie toch bijstellen. Het is belangrijker om met een duidelijk doel de lange termijn na te streven, de middelen goed te spreiden met aandacht voor passende risico’s en emoties los te laten. Dit zijn de elementen die een belegger succesvol kunnen maken. En ja, er kunnen zich altijd weer periodes voordoen waarbij het geduld op de proef zal worden gesteld.
Een medaille heeft twee kanten.
Het is nog lang niet allemaal rozengeur en maneschijn. We zien een terugval in groei en oplopende werkloosheid. En sommige mensen zitten of komen daardoor financieel in de knel. Er moet fors bezuinigd worden, is de roep van de overheid. Maar dat is niet anders dan in voorgaande recessies. Er zijn altijd tijdvakken te benoemen waarin het economisch minder ging. Dat is van alle tijden, helaas. Het is een historisch gegeven dat periodes van groei altijd afgewisseld worden door periodes van krimp. We noemen dit de economische cyclus, waarvan de uitslagen de afgelopen jaren wel heftiger zijn geworden. De psychologische effecten ervan zijn groot. In tijden van hoogconjunctuur gelooft men in eeuwigdurende groei en vervolgens, als de markt weer is ‘ingestort’, slaat de stemming om en ontstaat het beeld alsof het met de wereld nooit meer goed zal komen.
En wat staat de (aspirant) belegger dan nu te doen?
Sommigen vragen zich af of beleggen iets voor hen is. Om dat te kunnen bepalen, is het goed om een aantal uitgangspunten in acht te nemen. Het is belangrijk om te zorgen voor een buffer door minimaal zes maandsalarissen op zij te zetten. Gewoon op een spaarrekening, voor onvoorziene gebeurtenissen. Als er dan extra geld beschikbaar blijft, kan er in dit post-pessimistische tijdperk over nagedacht worden om te beginnen met periodiek beleggen. Elke maand een vast bedrag bestemmen met een lange termijn doel voor ogen (extra inkomen voor later, studie kinderen, nieuw huis etc.). Op die manier kunnen risico’s van de in bepaalde periodes grote beweeglijkheid van beurzen beperkt worden. Mixfondsen, met hun gespreide portefeuille en verschillende varianten, kunnen een heel geschikte beleggingsmogelijkheid zijn.
Een land, een systeem kan niet zonder beleggers ook al zijn ze misschien nog aspirant. Particulieren die beleggen, investeren direct in de economie. En dat is nou precies datgene wat we nodig hebben. ’Optimisten helpen de wereld vooruit’, schreef onlangs een vooraanstaand econoom. En ik sluit mij daar graag bij aan.
Anne Zuidema (1952) werkt inmiddels enkele decennia als beleggingsadviseur voor vermogende particulieren, waarvan ruim 14 jaar bij Robeco. Deze column verscheen eerder op DFT.nl.