Een belangrijke bevinding is dat bedrijven die betere dan verwachte winsten per aandeel rapporteren (ten opzichte van analisten verwachtingen of historische winsten van dat bedrijf) historisch gezien hogere rendementen behalen dan de rest van de markt. Daarentegen doen bedrijven die slechter dan verwachte winsten per aandeel rapporteren het historisch gezien slechter dan de rest van de markt. De onderstaande figuur laat de gemiddelde historische rendementen (van Amerikaanse aandelen over de afgelopen 20 jaar) zien gedurende het kwartaal na de winstaankondiging, als we alle aandelen rangschikken van de meest teleurstellende gerapporteerde winsten in vergelijking met de verwachte winsten (Meest Negatief) tot de meest meevallende gerapporteerde winsten in vergelijking met de verwachte winsten (Meest Positief).

De figuur laat zien dat aandelen met de meest teleurstellende winstcijfers het gemiddeld bijna 3% slechter doen dan de markt over het komende kwartaal en aandelen met de meest positief verassende winstcijfers doen het gemiddeld bijna 4% beter dan de markt over het komende kwartaal.

Uit onderzoek blijkt dat dit effect tot ongeveer 6 maanden na de winst aankondiging voortduurt. Ook blijkt dat een groot gedeelte van dit effect gerealiseerd wordt op de eerste 5 dagen na de winstaankondiging, maar dat in de weken en maanden daarna ook nog een substantieel rendement behaald kan worden. Dit effect hangt niet (genoeg) samen met een hoger risico, waardoor er dus een interessante beleggingsmogelijkheid ontstaat.

Onderreactie

Uit vele onderzoeken blijkt dat dit effect vooral veroorzaakt wordt doordat markten onderreageren op nieuws in winst aankondigingen. Markten zijn te traag in het reageren op nieuws, en vele beleggers schatten het effect van dit nieuws op toekomstige winsten niet goed in. Er is een directe reactie door sommige beleggers. Langzaam aan verwerken andere beleggers het nieuws, wat deze reactie verder versterkt, tot uiteindelijk alle informatie in de prijs van een aandeel is verwerkt.

De mate van onderreactie hangt ook sterk samen met het sentiment van de markt. Als het sentiment laag is in de markt doen vooral de aandelen met extreme positieve winstverrassingen het goed. Als het sentiment hoog is doen vooral de aandelen met extreme negatieve winstverrassingen het slecht. Hetzelfde geldt voor analisten; als het sentiment hoog is passen zij sneller hun winstvoorspellingen naar beneden aan voor aandelen met extreme negatieve winstverrassingen.

Het effect blijkt een stuk groter te zijn op winstaankondigingen die op vrijdagen worden gedaan. Dan kijken minder beleggers naar de beurs, waardoor het volume lager is, en beleggers minder snel nieuws verwerken. Hierdoor is de onderreactie groter. Bij winst aankondigingen gedaan op vrijdag blijkt de reactie gedurende de eerste dag ongeveer 15% minder sterk. Gedurende de weken en maanden erna is de koersstijging vervolgens ongeveer 20% hoger voor extreem positieve verassingen, en is de koersdaling meer dan 50% hoger voor extreem negatieve verassingen!

Uitbuiten?

Bovenstaande effecten zijn getest op goed gediversifieerde portefeuilles, waarin vaak meer dan 50 aandelen worden aangehouden. Toch kunt u hier ook van profiteren als u de strategie met minder aandelen wil implementeren, zij het wel met meer risico dan u zal hebben met een meer gespreide portefeuille. Koop aandelen waarvan de winst cijfers per aandeel (op vrijdag) een stuk beter blijken te zijn dan wat analisten hadden verwacht, of een stuk beter blijken te zijn dan de winsten per aandeel een jaar geleden. Houdt deze aandelen aan gedurende de komende maand tot komende 6 maanden, omdat ze een hogere kans hebben om over deze periode omhoog te gaan in vergelijking met andere aandelen. En verkoop aandelen waarvan de winst cijfers per aandeel een stuk slechter blijken te zijn dan wat analisten hadden verwacht, of een stuk slechter blijken te zijn dan de winsten per aandeel een jaar geleden. Deze aandelen hebben een hogere kans om over deze periode achter te blijven bij de markt. Als u dit consistent doet zal uw op lange termijn naar verwachting een leuk extra rendement realiseren.

Wel is een disclaimer op zijn plaats. Bovenstaande resultaten zijn gebaseerd op onderzoeken die het verleden bestuderen. Hoewel we verwachten dat dit effect in de toekomst zal blijven bestaan, bieden rendementen uit het verleden (helaas) niet altijd een garantie voor de toekomst.

Deze column verscheen ook op IEX.nl

Dr. Guido Baltussen is expert in behavioral finance. Momenteel is Baltussen senior researcher bij de Quantitative Strategies afdeling van Robeco, waar hij zijn behavioral finance-kennis gebruikt om lucratieve beleggingsstrategieën te ontwerpen. Ook is hij assistent Professor op de Erasmus Universiteit en managing partner van het statistisch advies- en
trainingsbureau Tridata. Baltussen schrijft zijn columns op persoonlijke titel. De informatie in zijn columns is niet bedoeld als
professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.