Groter effect
Het effect op de economie is groter dan dit percentage doet vermoeden. Door de bouwwerkzaamheden en instroom van toeristen worden tijdelijk ruim 150.000 banen gecreëerd in een periode waarin meer dan een kwart van de beroepsbevolking werkloos is. Een goed verloop van het toernooi zal ervoor zorgen dat het land in de toekomst een aantrekkelijkere bestemming kan worden in de ogen van beleggers en investeerders. Dat zijn factoren die zich lastig in modellen laten vangen.

Uitstraling
Het WK levert televisiestations hogere kijkcijfers op dan bijvoorbeeld de Olympische Spelen en de organisatie van het evenement betekent voor een land veel publiciteit en uitstraling. Sinds 1950 ligt de economische groei van WK-organisatoren in de twee jaar na het toernooi gemiddeld een procent hoger dan in het jaar zelf. Dit effect was echter niet zichtbaar bij de twee meest recente WK’s in Zuid-Korea/Japan en Duitsland. Bovendien is Zuid-Afrika een opkomende economie die sterk leunt op de mijnbouwsector. De bewegingen van grondstofprijzen en de schommelingen van de rand ten opzichte van de euro hebben een veel grotere invloed op de Zuid-Afrikaanse economie dan een eventueel WK-effect.

Goede ervaring
Nederland en België hebben een goede ervaring met het organiseren van een groot toernooi. Tijdens de presentatie van de eindbalans na het Europees kampioenschap van tien jaar geleden merkte Harry Been, mededirecteur van Euro 2000, op dat de ‘BV Nederland’ 320 miljoen gulden (€ 145 mln) beter was geworden door het evenement. Volgens onderzoek van de Universiteit Leiden hebben de overheden van Nederland en België indertijd 32 miljoen gulden (€ 14,5 mln) verdiend. Beide landen stellen zich kandidaat voor het WK van 2018 of 2022, maar het is twijfelachtig of dat toernooi economisch even succesvol gaat worden.

Negatief resultaat
Economen van SEO Economisch Onderzoek schatten in het rapport ‘Kengetallen kosten-batenanalyse van het WK-voetbal’ dat een eventueel WK de overheid waarschijnlijk ruim 150 miljoen euro gaat kosten. Die prognose is gebaseerd op een serie aannames voor onder meer de verbouwkosten van voetbalstadions en inkomsten uit extra toerisme. Er zit een énorme kloof tussen de meest gunstige (€ 403,7 mln winst voor Nederland) en ongunstige (€ 1,06 mrd verlies) scenario’s die SEO Economisch Onderzoek schetst. Met zulke verschillen wordt werken met scenario’s weinig relevant.

Dure stadions
De bijdrage die de overheid moet leveren aan het opknappen van stadions en eventueel de bouw van een nieuw stadion in Rotterdam, zijn de variabelen die de meeste invloed hebben op het uiteindelijke economische resultaat van een eventueel WK in Nederland. De kosten van het stadion in Rotterdam zijn begroot op 600 miljoen euro, terwijl de verbouwing van stadions in Amsterdam, Eindhoven, Enschede en Heerenveen 200 tot 300 miljoen euro gaat kosten. De vijf speelsteden houden er al rekening mee dat de overheid een flink deel daarvan voor haar rekening neemt.

2 december

Het kabinet heeft zich bij de beslissing over de organisatie in ieder geval niet laten leiden door puur financiële redenen. Op 20 april zei minister Ab Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat het WK een belangrijk evenement is en dat de overheid meebetaalt aan de noodzakelijke aanpassingen van de stadions. Op 14 mei overhandigde Ruud Gullit in Zürich het Nederlands/Belgische bidbook voor het WK van 2018 of 2022 persoonlijk aan Joseph Blatter, en op 2 december maakt de FIFA bekend waar het toernooi dan zal worden georganiseerd.