Nadat nerveuze beleggers in 2008 het hazenpad kozen, maken de Afrikaanse aandelenbeurzen sinds vorig jaar een spectaculaire inhaalslag. Terecht, vindt beheerder Dimitri Chatzoudis van het Robeco Afrika Fonds. Afrika is veel minder hard geraakt door de kredietcrisis dan de rest van de wereld en de vooruitzichten zijn gunstig.
Dat de Afrikaanse economieën voornamelijk lokaal opereren, was hun redding tijdens de kredietcrisis. Zij moesten weliswaar een stapje terug doen, vooral doordat de grondstoffenprijzen – het belangrijkste Afrikaanse exportproduct – terugvielen, maar van recessie was geen sprake. Landen als Kenia, Nigeria en Ghana wisten in 2008 nog altijd 1 à 2 procent te groeien. En dit jaar veerde die groei alweer op naar zo’n 5 à 6 procent.
Chinese investeringen
Grondstoffen zijn de grote troef van Afrika. En sinds grootverbruiker China miljarden in de Afrikaanse infrastructuur pompt om die grondstoffen van het binnenland naar de havens te krijgen, leveren zij ook echt wat op: werkgelegenheid en harde cash. Het is nog wel even afwachten hoe de verschillende landen die inkomsten aanwenden, zegt beheerder Chatzoudis. “Slimme landen gebruiken het geld om de rest van de economie op gang te brengen, maar er zullen ook landen zijn die aan corruptie ten prooi vallen.”
Een land dat op de goede weg lijkt is Ghana, dat doende is de olieproductie op poten te zetten. Op termijn kan dat het land een jaarlijkse groei opleveren van 8 tot 10 procent. Ander voorbeeld is Nigeria. Als het land zijn hoge olie-inkomsten investeert in de benodigde elektriciteitscentrales, zit er een groei van 7 procent in het vat, schat Chatzoudis. Of dat ook werkelijk gebeurt, is nog even afwachten.
Pluspunten
Corruptie, het ontbreken van democratie en te weinig investeringen in infrastructuur hebben Afrika in het verleden opgebroken. Maar over de hele linie verbetert deze situatie, volgens de beheerder. “Corruptie is nog steeds wijdverbreid. Voor transporten moet je bij elke grenspost betalen. Maar omdat Afrika zo’n enorme achterstand heeft, hoeft er maar iets te veranderen of het leidt tot een groeisprong.” Zo verbetert in sommige landen stapje voor stapje het ondernemersklimaat. Bijvoorbeeld doordat het aantal controles door ambtenaren – lees: de inningen van steekpenningen – wordt teruggeschroefd.
Ook het democratische gehalte in Afrika trekt aan, terwijl het aantal conflicten afneemt. Ander pluspunt is de gezonde schuldpositie na de grootscheepse schuldsanering in 2000. De nationale schuld van Afrikaanse landen is nu gemiddeld ongeveer een kwart van het bbp, terwijl dat in Europa gemiddeld ruim 80 procent is. Ten slotte wijst Chatzoudis op de gunstige demografische ontwikkelingen. “Afrika heeft een jonge bevolking en de komende jaren neemt de werkende bevolking toe. Heel positief voor de ontwikkeling van de productiviteit.”
Selectie aandelen
Bij de opbouw van de portefeuille bepaalt Chatzoudis eerst de weging van de verschillende landen. Daarbij let hij natuurlijk op groeiverwachting, maar ook op zaken als politieke stabiliteit, corruptie én liquiditeit van de aandelenmarkt. Landen als Zambia en Botswana doen het goed, maar op hun beurzen gebeurt zo weinig dat de verhandelbaarheid van de aandelen te gering is. Landen die wel aan de criteria voldoen, zijn onder meer Egypte, Kenia, Nigeria, Ghana en natuurlijk Zuid-Afrika. Dat laatste land is de rest van Afrika mijlenver vooruit, zegt de beheerder. Doordat de markt veel volwassener is, zijn de groeicijfers ook lager, maar met 3 à 4 procent nog altijd heel behoorlijk.
Vervolgens definieert de beheerder per land de groeithema’s en selecteert hij de bijbehorende veelbelovende bedrijven. Zuid-Afrikaanse favorieten zijn supermarktketen Shoprite, de Standard Bank en transportbedrijf Imperial. Alle drie zijn bezig met expansie in andere Afrikaanse landen. Voor Chatzoudis eens te meer een signaal dat het met Afrika de goede kant opgaat.
Afrikaanse beurzen hebben een geweldige inhaalsalg laten zien.
Ook Robeco profiteerde hiervan met het Afrika Fonds. Het fonds ging op een ongelukkig moment van start, namelijk in juni 2008. De rest van het jaar gleed de koers 45% weg. Inmiddels is dat verlies meer dan goedgemaakt met een plus van ruim 60% vorig jaar en zo’n 25% dit jaar tot nu toe. Wie er vanaf de start bij was, heeft opgeteld een rendement van 12% gehaald.
Als u een vraag heeft voor Dimitri Chatzoudis, de beheerder van het Robeco Afrika Fonds, dant u deze hieronder in de reacties achterlaten.
Dit is een rustig land.
Hier een industrie ondersteunen die Zonnepanelen voor electriciteit opwekking gaat produceren of assembleren voor eigen land en de hun omringende landen.
Dat geeft ze meer mogelijkheden in de avonduren te studeren en te produceren.
Dan is het niet nodig een hele infrastructuur te bouwen zoals wij die hebben aan kabels en Hoogspanningskabels.
Daarin zou ROBECO moeten investeren
Bij de opbouw van de portefeuille bepaalt de fondsmanager mijnheer Chatzoudis eerst de weging van de verschillende landen. Daarbij let hij natuurlijk op groeiverwachting, maar ook op zaken als politieke stabiliteit, corruptie én liquiditeit van de aandelenmarkt. Er wordt alleen geïnvesteerd via daar aanwezige beurzen. Als er een bedrijf is op een van de Afrikaanse beurzen die bv zonnepanelen produceert kan hij dit in overweging nemen om dit aan de portefeuille toe te voegen mits het aan bepaalde criteria voldoet.
Meer informatie over de inhoud van de portefeuille van het Afrika fonds vindt u hier: https://www.robeco.com/extranet/f4i/cupido/portfolio.do?pfndid=3650&pdstchn=robecodirect&plang=dut
Met vriendelijke groet,
Olivier Bloemendaal
Servicemedewerker Robeco Connect