Om verschillende redenen zijn de spanningen in de financiële markten de afgelopen maand opgelopen. In de eerste plaats was dit naar aanleiding van de tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie. De angst dat Amerika in een nieuwe recessie terecht zou komen (een zogenaamde dubbele dip), eiste zijn tol op de aandelenmarkten. Een deel van de verliezen werd echter weer weggewerkt toen er meevallende cijfers over het producentenvertrouwen en de arbeidsmarkt werden gepubliceerd. Opmerkelijk is echter dat de obligatiemarkt per saldo nog steeds uit lijkt te gaan van een scenario van langdurig lage groei: de kapitaalmarktrente is naar niet eerder vertoonde laagterecords gedaald. Daarnaast was er spanning binnen Europa, waar de sterke cijfers van de Duitse economie een schril contrast vormden met de zwakke cijfers uit de zuidelijke eurolanden. Onzekerheid over de houdbaarheid van de euro kwam tot uitdrukking in oplopende renteverschillen die de verschillende Europese overheden moeten betalen.
Dubbele dip niet waarschijnlijk
Vrijwel de hele maand augustus hadden de financiële markten last van tegenvallende macro-economische cijfers. Vooral het zeer zwakke cijfer van de huizenverkopen - er werden zelfs minder huizen verkocht dan tijdens het hoogtepunt van de crisis in 2008 - was een tegenvaller. Ook de mogelijk negatieve gevolgen voor de huizenprijzen, en via het negatieve vermogenseffect daarmee ook de consumptie, vormden een grote negatieve uitkomst. Gelukkig kwamen er aan het begin van deze maand uiteindelijk ook nog twee positieve cijfers naar buiten: het producentenvertrouwen liet een nette stijging zien, terwijl de arbeidsmarkt eindelijk een beter dan verwacht rapport wist te produceren. Weliswaar liep de werkloosheid weer wat op, maar de banengroei was gunstiger dan verwacht. Gevoegd bij de aanhoudend positieve consumptiecijfers, lijkt de kans op een ‘dubbele dip’ niet heel erg waarschijnlijk. Een scenario van lage groei lijkt wat ons betreft veel waarschijnlijker.
Gespannen rust in Europa
In Europa is er sprake van een gespannen rust. De directe eurocrisis lijkt als gevolg van het reddingsplan van de centrale bank (de ECB) weliswaar bedwongen, maar het onderliggende probleem is zeker niet opgelost. De renteverschillen tussen de kern (Duitsland) en de zogenoemde periferie (zuidelijke landen en Ierland) liepen de afgelopen maand weer gestaag op. Voor elk land speelde er wel iets: in Ierland moest de regering bijspringen om een bank te redden, waarmee het begrotingstekort veel te hoog zal uitkomen. In Griekenland neemt de sociale onrust over de bezuinigingsmaatregelen alleen maar toe, en in Italië en Spanje groeien de politieke onzekerheden. Zelfs het nieuws dat de Duitse economie momenteel ongekend sterk groeit (+2,2% groei in het tweede kwartaal) werkte de spanning verder in de hand, aangezien dit het verschil tussen de grootse economie van euroland en de zwakker presterende periferie alleen maar duidelijker maakte. Het is best mogelijk dat de spanningen de komende tijd weer wat zullen afnemen, maar het is duidelijk dat het onderliggende probleem niet op korte termijn zal zijn opgelost. Dit geeft aan dat de eurocrisis ook de komende maanden weer kan gaan opspelen.
Japanse economie valt terug
De Japanse economie groeide met slechts 0,1% ten opzichte van het eerste kwartaal, en was daardoor de grootste tegenvaller. Nu is een zwak kwartaal voor de Japanse economie niet zo heel erg schokkend, dat gebeurt wel vaker. Het probleem is echter dat de Japanse yen alsmaar in waarde blijft stijgen, waarmee de groeimogelijkheden van de Japanse exportsector in gevaar komen. De centrale bank van Japan heeft in reactie hierop een nieuw stimuleringspakket afgekondigd, maar dat heeft de opmars van de yen niet gestopt. Het lijkt alsof de financiële markten aan het speculeren zijn dat Japan met een radicaler plan naar buiten zal komen, maar de politieke kracht ontbreekt momenteel.
Opkomende landen
De opkomende landen lijken in wat rustiger vaarwater terechtgekomen te zijn. De meest recente inflatiecijfers in China, Brazilië en India vielen mee, waarmee de angst voor oplopende inflatie weer wat is getemperd. Daarnaast zien de groeicijfers er nog steeds goed uit: de Indiase economie groeide met 8,8% in het tweede kwartaal, terwijl de Chinese vertrouwensindicatoren de laatste maanden weer wat in waarde zijn toegenomen: de angst van een al te sterke groeiafzwakking is dus misplaatst.
Obligaties naar historische records
De obligatiemarkt was de afgelopen maanden de grootste winnaar op de financiële markten. De kapitaalmarktrente daalde wereldwijd naar historische dieptepunten. Opmerkelijk was dat dit vrijwel overal plaatsvond, of het nou in Japan was - waar de rente sowieso al laag was - of bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk. Vooral voor die laatste markt is het opmerkelijk, want de kapitaalmarktrente daalde daar tot 2,9%, terwijl de inflatie momenteel al 3,1% bedraagt. Het kenmerkt de angst en onzekerheid die momenteel in de financiële markten aanwezig is.
Lukas Daalder
Beleggingsstrateeg Robeco
Het team van beleggingsstrategen van Robeco houdt zich dagelijks bezig met de ontwikkelingen op de financiële markten. Macro-economische cijfers als inflatie, rente en economische groei, maar ook technische analyse en fundamentele en kwantitatieve aspecten zoals waardering en winstontwikkeling zijn van invloed op onze advisering. Advisering die voor elk beleggingsprofiel resulteert in een optimale verdeling van aandelen, obligaties en kas. Binnen de aandelenportefeuille geven we tot slot nog onze voorkeur voor regio’s en sectoren aan.
Sluitingsdatum tekst: 06-09-2010