Hoeveel mag de beheerder in het genoemde voorbeeld van een neutraal profiel afwijken?
“Dat is voor onze vermogensbeheerportefeuilles 10%. Met aandelen mag je dus bijvoorbeeld variëren van een gewicht in de portefeuille van 35% tot 55%.”

Hoe bepaal je de goede verdeling?
“Op basis van vier elementen. Als eerste de macro-economische omstandigheden. De fase van de cyclus waarin we zitten, is vaak van belang voor de prestaties van aandelen en obligaties. Zo zorgde het economische herstel vorig jaar voor een goede periode voor aandelen. Tweede criterium is de waardering. Macro-economisch kan het er nog zo mooi uitzien, als je voor aandelen 25 keer de winst betaalt, zul je er toch minder enthousiast over zijn. Nummer drie is het sentiment. De overige voorwaarden kunnen gunstig zijn, maar als het sentiment niet meewerkt, ben je nergens. Dat zie je nu gebeuren. Wat op dit moment mogelijk meespeelt, is vergrijzing. Naarmate mensen hun pensioendatum naderen, nemen ze minder risico en bouwen hun aandelen af. Laatste element waarop we de assetmix baseren, zijn kwantitatieve modellen. Die voorspellen de toekomst aan de hand van het verleden. Zo zijn aandelen de afgelopen maanden heel hard gestegen, en gezien de historie zet dat vaak nog wel even door.”

Hebben deze criteria altijd evenveel gewicht?
“Nee, dat verschilt. Het hangt vooral af van het soort belegging. Bij aandelen bijvoorbeeld is het sentiment heel bepalend. Stel dat Spanje straks in de problemen komt, dan zal dat leiden tot een terugval van de aandelenkoersen, ook al wordt er gelijktijdig een herstel van de wereldeconomie gerapporteerd. Bij obligaties, die sterk afhankelijk zijn van rente en inflatie, is juist de macro-factor doorslaggevend. Verder bestaat ons team uit actieve beheerders, dus we bepalen uiteindelijk zelf wat we bij de keuze van de assetmix het belangrijkst vinden.”

Is er recent nog een tactische switch gemaakt in de assetmix?
“Eind vorig jaar hebben we een stapje terug gedaan met aandelen, onder meer met het oog op oplopende inflatie. We beleggen nu wat meer in obligaties, vooral bedrijfsobligaties met een hogere kredietwaardigheid.”

Wat bereik je concreet met tactische assetallocatie?
“Over 2008 hebben we het effect van tactische assetallocatie op het rendement onderzocht. Bij een neutraal profiel leidde de strategische assetmix dat jaar tot een verlies van 17%. Met tactische allocatie had je dat verlies in het beste geval kunnen beperken tot 11% en in het slechtste geval kunnen verergeren tot 22%. Als actieve beheerders geloven wij er natuurlijk in, dat we iets toe te voegen hebben.”

Kan de particulier zelf ook een richting aangeven?
“Ja, en dat gebeurt ook wel. Bij een neutraal profiel geven wij aan dat je minder dan 2,5% kans hebt op meer dan 15% verlies. In het rampzalige jaar 2008 zaten we daar overheen. Mensen schrokken en sommigen veranderden eigenmachtig hun profiel in defensief. Vervolgens bleven ze in 2009, toen aandelen weer herstelden, sterk achter. Je kunt als particulier zelf assetallocatietje spelen, maar ik zou er voorzichtig mee zijn. Zo'n beslissing hakt er behoorlijk in.”

Waarde toevoegen
Doel van de actieve belegger is het toevoegen van waarde aan de beleggingsportefeuille. In deze serie leggen fondsbeheerders uit hoe ze dat in de praktijk doen. De tweede aflevering gaat over tactische assetallocatie. In de komende maanden volgen onder meer bijdragen over spreiding en kwantitatieve research.