"Het herstel op de aandelenmarkten is tot een einde gekomen" Robeco Chief Economist Léon Cornelissen.

De VS doet het relatief goed, het VK en Japan hebben het moeilijk. De schuldencrisis in de eurozone kan oplaaien. Ook nemen de zorgen toe over het economische beleid in opkomende landen. Hoe vertaalt het huidige economische beeld zich in onze visie?

= Einde aan stijging van aandelen
De vooruitzichten voor aandelen zijn somber. Ten eerste worden er geen positieve economische verrassingen verwacht. De wereldwijde economie blijft namelijk hangen in een doormodderscenario. Ten tweede verwachten we niet dat de winstcijfers over het eerste kwartaal beter zijn dan de voorspellingen. Verder is het nu mei en in het verleden heeft de periode van mei tot en met oktober over het algemeen geen risicopremie opgeleverd. lees meer

Consolidatie in aandelenmarkt
De rally in aandelen loopt op zijn eind, waarschuwt Robeco Chief Strategist Ronald Doeswijk. Tegelijkertijd is hij ook minder enthousiast over de vooruitzichten van aandelen uit opkomende markten. “We zitten in een consolidatiefase, oftewel een pauze,na de sterke koersstijgingen vanaf november”.

= Consolidatie in aandelenmarkt
Op de eerste plaats zijn de vooruitzichten voor aandelen matig. Doeswijk: "Naar onze mening is er een consolidatiefase op de aandelenmarkten, oftewel een pauze." Natuurlijk zijn er bemoedigende ontwikkelingen. Naast de steun vanuit de LTRO's (goedkope langlopende leningen van de ECB) en de positieve economische verrassingen, is in diverse opkomende markten sprake van monetaire verruiming, waardoor er meer ruimte is voor groei.
Toch meent Doeswijk dat het positieve onvoldoende opweegt tegen de aanzienlijke problemen. De zwakte in Zuid-Europa en de zorgwekkende overheidsfinanciën van Spanje staan daarbij bovenaan de lijst. lees meer

Winsten op aandelen kunnen wegvallen
Het jaar 2012 ging goed van start voor de aandelen, onder meer vanwege de gunstige ontwikkelingen in de eurozone. “Toch zijn er verschillende redenen om een verzwakking te verwachten”, aldus Robeco Chief Strategist Ronald Doeswijk.
Robeco verwacht voor de komende periode een aanhoudend doormodderscenario. Dat houdt in: gematigde groei in de VS, sterkere groei in opkomende markten, een milde recessie in Europa en een schuldencrisis in de eurozone. Hoe ziet dat eruit voor de verschillende beleggingscategorieën?

+ Voorkeur voor Noord-Amerika en opkomende markten
Het team van Robeco geeft de voorkeur aan Noord-Amerika en opkomende markten boven Europa en de Pacific. In de opkomende markten is er na de afnemende groei in 2011 weinig ruimte voor een verdere vertraging. Daarnaast is het risico op toenemende inflatie onder controle. “Noord-Amerika profiteert van de verbeterende woningmarkt en het herstel van de arbeidsmarkt,” merkt Doeswijk op. lees meer

Schuldencrisis nadelig voor aandelen
In januari zijn aandelen flink gestegen, maar Robeco verwacht dat de stijging de komende maanden zal afvlakken. Dat komt doordat er nog steeds geen goede oplossing is voor de problemen in de eurozone. Het blijft volgens Robeco nog even doormodderen in de economie. De wereldwijde economische groei is bescheiden, de schuldencrisis in Europa is op dit moment tijdelijk tot rust gebracht en de Europese Centrale Bank staat paraat. Door deze factoren komt het vooruitzicht voor aandelen niet hoger uit dan neutraal. “Wij denken dat het ergste deel van de schuldencrisis achter de rug is, maar er zijn nog wel een paar hindernissen te nemen,” legt hoofdeconoom Léon Cornelissen uit.
lees meer

Tijdens het onlineseminar vanavond geeft Ronald Doeswijk u in een half uur een samenvatting van de visie op het komende beleggingsjaar. Hoe ontwikkelt de eurocrisis zich? Welke veilige havens zijn er? Bieden de opkomende markten toch meer kansen dan we dachten? Het online seminar heeft een interactief karakter, u kunt dus tijdens het seminar via chat vragen stellen. Ronald Doeswijk beantwoordt ze graag!

Dit seminar begint om 19:30 uur en duurt tot ongeveer 20:00 uur.

Wilt u meedoen met dit gratis online seminar vul dan hier uw gegevens in. lees meer

VS relatief sterk; EU gedwongen tot actie

Nu de schuldencrisis in de eurozone verergert en de EU toewerkt naar een beter fiscaal bestuur, kan de ECB de rol van laatste redder op zich nemen, zegt Chief Economist Léon Cornelissen.

De schuldencrisis in de eurozone loopt verder uit de hand waardoor de ECB moet overgaan tot meer monetaire verruiming. Daarnaast dwingt de crisis de EU-landen tot een beter bestuur voor de eurozone. De belofte van een deal die zou leiden tot een beter begrotingsoverzicht op het niveau van de EU was voor het Financial Markets Research-team reden om de visie op aandelen te verhogen naar neutraal.

Een verergering van de crisis is op zich natuurlijk geen goed nieuws. Maar volgens het team is de crisis nu zo ver verslechterd dat de ECB wel een grotere rol moet gaan spelen om de muntunie te redden. Dat zou op zijn minst moeten voorkomen dat de eurozone in een depressie stort.

“Wij geloven niet langer dat het risico van een verdere daling van de aandelenkoersen groter is dan de kans op een herstel,” legt Cornelissen uit.

De neutrale visie op aandelen is onderdeel van een voorzichtige benadering van de assetallocatie die past bij de huidige onrust op de markten. Het team heeft ook een neutrale visie op bedrijfs- en staatsobligaties, grondstoffen en onroerend goed.
lees meer

De economische groei vertraagt maar dat hoeft niet te betekenen dat we in 2012 weer in een recessie terechtkomen, zegt het Financial Markets Research-team. Zolang de somberheid over de schuldencrisis niet naar de achtergrond verdwijnt, blijven aandelen onder druk staan.

Nu het einde van 2011 nadert, is het duidelijk dat het wereldwijde economische herstel te maken heeft met een tussentijdse dip in de marktcyclus. Er is veel onzekerheid en dat heeft zijn weerslag op de reële economie. De volwassen economieën bevinden zich dicht bij een milde recessie.
lees meer

Kijkend naar de sterke daling van bijvoorbeeld koper, de zwakke performance van aandelen of het oplopen van de risico-opslag voor bedrijfsobligaties, zou je kunnen concluderen dat we aan de vooravond staan van een recessie. Op basis van de meest recente cijfers lijkt dat beeld overtrokken, maar er is wel sprake van regionale verschillen.

VS: geen recessie
Op basis van de meest recente cijfers lijkt de kans op een recessie in de VS momenteel nog niet erg groot. De meeste cijfers die de afgelopen maand werden gepubliceerd waren beter dan verwacht. De autoverkopen lieten een stevige stijging zien, het producentenvertrouwen herstelde en zelfs de arbeidsmarkt rapporteerde in september meer dan honderdduizend nieuwe banen. Op zich is het bemoedigend te zien dat de groeiafzwakking niet is omgeslagen in krimp, maar tegelijkertijd is er zeker geen sprake van aantrekkende groei. De groei van honderdduizend banen is bijvoorbeeld niet voldoende om de werkloosheid te laten dalen, terwijl het producentenvertrouwen nog steeds gevaarlijk dicht bij het ‘neutrale’ niveau van 50 ligt. Een recessie is niet waarschijnlijk, maar de economie is momenteel niet in staat om nieuwe tegenvallers op te vangen zoals een handelscrisis, een handelsoorlog met China of een nieuwe patstelling over een eventueel stimuleringsplan voor de economie. lees meer

Het onvermogen van de Europese beleidsmakers om een overtuigend einde te maken aan de sluipende eurocrisis heeft de Europese (en wereldwijde) aandelenmarkten ook de afgelopen maand weer verder onder druk gezet. Weliswaar waren er ook dagen waarin de beurs sterk opveerde, maar het duurde doorgaans nooit lang voordat nieuwe onzekerheid over de eurocrisis zorgde voor nieuwe verkoopdruk. Daar komt nog bij dat de macro-economische cijfers van de afgelopen maanden laten zien dat de wereldeconomie aan het verzwakken is.

VS: economie oogt zwak
Het valt moeilijk te ontkennen dat de Amerikaanse economie er zeer zwak bij ligt. De Amerikaanse economie groeide in het eerste halfjaar met slechts 0,6% en ligt daarmee –mede dankzij een neerwaartse herziening van eerder gerapporteerde groeicijfers- nog steeds onder het niveau van 2007. Van een recessie is weliswaar nog geen sprake, maar dat de banengroei inmiddels is stilgevallen –bij een werkloosheid van 9,1%- is weinig bemoedigend. President Obama heeft begin september een omvangrijk banenplan gepresenteerd ter waarde van USD 447 miljard (ongeveer 3% van de economie), maar of dat plan door de Republikeinen zal worden goedgekeurd is twijfelachtig. lees meer

Tegenvallende economische cijfers en een verdere verslechtering van de schuldencrisis in Euroland gijzelen de financiële markten. De aandelenkoersen dalen wereldwijd en aan de val van de obligatiekoersen in de periferie van euroland is nog geen einde gekomen. Een daadkrachtig optreden door beleidsmakers kan de schuldencrisis bezweren, maar de vraag is of beleidsmakers al bereid zijn om grote stappen te zetten. Tot die tijd blijft het waarschijnlijk aanmodderen met de beurzen. Voordeel van een internationaal gespreide portefeuille is dat bij een escalatie van de schuldencrisis in de eurozone de euro vermoedelijk verzwakt, zodat buitenlandse aandelen een valutavoordeel opleveren.

VS: Verhoging schuldplafond is geregeld, maar economie is zwak
De Democraten en de Republikeinen hebben op het laatste moment een compromis gesloten over de verhoging van het schuldenplafond. Maar er is geen sprake van significante bezuinigingen zodat er nog geen zicht is op een verbetering van de schuldpositie van de Verenigde Staten. Na de presidentsverkiezingen van november 2012 wordt het daarom hoog tijd voor een serieuze reductie van het begrotingstekort door middel van een mix van belastingverhogingen en bezuinigingen.

lees meer

Angst voor dubbele dip keert terug
Tegenvallende cijfers ten aanzien van de industriële productie, arbeidsmarkt en consumentenbestedingen voeden - ten onrechte - de angst dat Amerika op een dubbele dip afstevent. Er zijn twee oorzaken voor de recente groeiafzwakking. De eerste is de economische terugval als gevolg van de sterke stijging van de olieprijs aan het begin van het jaar. Echter, aangezien de olieprijs sinds begin mei met 15% in waarde is gedaald en dus nu weer op het niveau van het begin van het jaar is beland, zal ook het negatieve prijseffect de komende tijd weer wegebben. De tweede oorzaak is het effect van de aardbeving in Japan. Met name de auto-industrie heeft last van verstoringen in het productieproces doordat essentiële subonderdelen niet geleverd kunnen worden. Voor de Amerikaanse economie is de auto-industrie van groot belang. Het herstel van de Japanse industriële productie, de ISM-index en met name de (autogerelateerde) Chicago PMI laten zien dat deze gevolgen eveneens van voorbijgaande aard zijn. lees meer

U kunt deze maandvisie ook dowloaden als PDF.

Verzwakking wereldeconomie
Na maanden van voornamelijk meevallende macro-economische cijfers, was het deze maand weer even schrikken dat er ook wel eens tegenvallers worden gepubliceerd. En de schrik zat er meteen goed in, want sommige rapporten lieten een onverwacht sterke omslag zien. Een daling van het producentenvertrouwen in de eurozone en de VS, een verzwakking van de detailhandelsverkopen en zwakkere arbeidsmarktcijfers wijzen allemaal in de richting van een groeivertraging. Er zijn twee mogelijke centrale redenen voor deze verzwakking, namelijk een verlate reactie op de sterk gestegen olieprijzen en een tekort aan onderdelen in de auto-industrie als gevolg van de aardbeving in Japan. In beide gevallen lijkt het om een tijdelijk effect te gaan: olie en grondstoffen zijn sinds begin mei aanzienlijk in prijs gedaald, terwijl de wederopbouw in Japan versneld wordt doorgevoerd. Daar komt bij dat de tegenvallende cijfers ervoor hebben gezorgd dat de kapitaalmarktrente wereldwijd weer is gedaald, wat de wereldeconomie de komende maanden ten goede zal komen. De financiële markten reageerden negatief op het nieuws, maar de schade voor bijvoorbeeld de aandelenmarkten bleef beperkt. lees meer

Onrust in de financiële markten neemt toe
Waar we vorige maand met enige verbazing constateerden dat de financiële markten relatief weinig aandacht schonken aan de toegenomen onzekerheid (onrust in het Midden-Oosten, spanningen in Euroland, tsunami in Japan), zien we inmiddels dat er wel degelijk wat onrust naar de financiële markten is overgeslagen. Vooral de sterke daling van de grondstoffenprijzen en de euro springen hierbij in het oog. Wat betreft de grondstoffenprijzen lijkt er sprake van een combinatie van enkele zwakkere economische cijfers en het wegebben van de onrust in onder andere Saoedi-Arabië. Doordat grondstoffen de afgelopen twaalf maanden gemiddeld met 30% zijn gestegen, is het niet verrassend dat er ook een vrij sterke correctie heeft plaatsgevonden: beleggers die hun winst verzilveren spelen hierbij een belangrijke rol. lees meer

Aandelenmarkten opmerkelijk sterk
Wie terugkijkt naar de eerste drie maanden van dit jaar, kan niet anders concluderen dan dat we in roerige tijden leven. Er is politieke onrust in vele landen van het Midden-Oosten, de olieprijs (Brent, in dollars) is 35% gestegen sinds de start van het jaar, Japan is getroffen door een vernietigende aardbeving en tsunami, Portugal moet bij de EU aankloppen voor steun: de lijst lijkt eindeloos.

Het is opmerkelijk dat aandelen ondanks deze lijst er nog steeds heel erg goed bijliggen: gemeten in dollars is begin april zelfs een nieuw hoogtepunt bereikt. Positieve cijfers over de Amerikaanse economie en het gedeeltelijk wegebben van onzekerheid ten aanzien van de opkomende markten hebben de aandelenmarkten ondersteund. Dat neemt niet weg dat we momenteel wat voorzichtiger zijn over de vooruitzichten voor aandelen: de sterke stijging van grondstoffen zet de winstgevendheid onder druk, onzekerheid over Japan en het Midden-Oosten blijft bestaan en ook de eerste renteverhoging van de ECB speelt een rol: de euro is sinds het begin van het jaar met 8% in waarde gestegen. Gemeten in euro’s handelen aandelen momenteel 5% onder de top van januari. lees meer

Klik hier voor een update over de situatie in Japan: Impact Japanse aardbeving.

Onrust in het Midden-Oosten neemt toe
Het leek er even op alsof de onrust in de Arabische wereld slechts een beperkte impact zou hebben op de financiële markten: de opstand in Tunesië en Egypte had voornamelijk gevolgen voor de lokale beurzen. Toen de onrust echter Libië – een middelgroot olieproducerend OPEC-land - bereikte, kwam er via de olieprijs alsnog een reactie in de aandelenmarkten. Toch valt het allemaal nog reuze mee: ondanks een olieprijsstijging van meer dan 20% (Brent) handelen aandelen gemeten in dollars slechts 1% onder de top die midden februari werd bereikt. lees meer

Aandelen gaan het nieuwe jaar goed van start
Aandelenmarkten zijn het nieuwe jaar positief van start gegaan, waarbij het overigens wel sterk uitmaakte waar je precies belegd was. Per saldo hebben Europese beurzen tot nu toe de beste performance laten zien, terwijl de opkomende markten juist zijn achtergebleven. Winstnemingen, de angst voor oplopende inflatie en -voor sommige markten- de onrust in Noord-Afrika speelde hierbij een rol. Hoe de situatie in Egypte zich verder zal ontwikkelen is moeilijk te voorspellen, maar duidelijk is wel dat de schade voor een goedgespreide portefeuille beperkt zal blijven, zolang de onrust niet overslaat naar Saoedi-Arabië of zolang de scheepvaart in het Suez-kanaal niet wordt gehinderd. lees meer

---

Heeft u ook al de visie voor heel 2011 bekeken?
Visie 2011: een herhaling van zetten
Robeco WebTV: De vooruitzichten voor 2011

---

Beurs sluit het jaar op positieve wijze af
Terugkijkend op 2010 kunnen we stellen dat we een klassiek beleggingsjaar achter de rug hebben. Weliswaar met de nodige volatiliteit en onzekerheid, maar per saldo met positieve resultaten voor de verschillende beleggingscategorieën. Over het algemeen geldt hierbij dat hoe hoger het risicoprofiel, des te hoger het rendement. Van de brede beleggingscategorieën heeft vastgoed (+31%) de beste performance laten zien, gevolgd door wereldwijde aandelen in euro’s (+20%) en bedrijfsobligaties met een hoog risicoprofiel (high yield, +15%). De beleggingscategorieën met een lager risico profiel moesten het met minder rendement doen: bedrijfsobligaties met een laag risico profiel stegen met 7%, wereldwijde staatsobligaties leverden iets meer dan 4% op, terwijl kasgeld slechts 0,4% rendeerde. lees meer

2011 zal gekenmerkt worden door een gematigde economische groei, een lage rente, bovengemiddelde aandelenrendementen en goede vooruitzichten voor bedrijfsobligaties. Inderdaad: vrijwel een herhaling van 2010. Dat is de visie van Robeco voor het komende beleggingsjaar. Senior strateeg Ronald Doeswijk geeft een toelichting. lees meer

Financiële markten in het teken van de eurocrisis. Of toch niet?
De eurocrisis speelde de afgelopen maand weer een belangrijke rol, waarbij niet alleen de kapitaalmarktrente in eurozone landen zoals Ierland, Portugal en Spanje opliep, maar ook de Spaanse (-13.5%) en Italiaanse (-10.5%) aandelenbeurs aanzienlijk moesten inleveren. Onzekerheid over de toekomst van de eurzone en een eventuele afschrijving op uitstaande schuld werkte negatief door op de aandelenmarkten, waarbij met name de bankensector onder druk kwam te staan. Ook de markt van bedrijfsobligaties kwam –mede door de onzekerheid over het bankwezen- stevig onder druk te liggen. Pas nadat de ECB tot nieuwe steunaankopen in de obligatiemarkt overging, keerde de rust aan het begin van december weer wat terug, maar een structurele oplossing is nog steeds niet gepresenteerd. lees meer

Amerikaanse centrale bank ondersteunt de markt
Met een koersstijging van de S&P500 van 17% hebben de Amerikaanse aandelenmarkten sinds eind augustus een behoorlijke koersstijging laten zien. De belangrijkste oorzaak voor deze stijging was de verwachting dat de Federal Reserve (de Fed, oftewel de centrale bank van de VS) begin november nieuwe maatregelen zou afkondigen om de Amerikaanse economie te ondersteunen. De Fed deed ook inderdaad waar men op gehoopt had, en kondigde aan dat ze ter waarde van USD 600 miljard aan staatsschuld gaat kopen, wat ongeveer overeenkomt met 4% van het Amerikaanse BBP.

Met dit aankoopprogramma verlaagt de Fed de kapitaalmarktrente en geeft een stimulans aan de reserves van het Amerikaanse bankwezen, die hierdoor eerder geneigd zijn geld uit te lenen. Overigens, doordat de dollar in dezelfde periode sterk in waarde daalde, blijft er van de 17% koerswinst slechts 5% over als je het terugrekent naar euro’s. Hoe het ook zij, de nieuwe maatregelen hebben er per saldo wel toe geleid dat aandelen weer een stijgende trend laten zien. lees meer